Thứ Hai, Tháng Mười Một 03, 2025

Chế độ dinh dưỡng cho tim khỏe? Omega-3 và những tiêu chí quan trọng khi lựa chọn

Sức khỏe tim mạch chịu ảnh hưởng lớn từ chế độ ăn uống và lối sống hằng ngày. Theo dữ liệu từ Australian Institute of Health and Welfare (AIHW) giai đoạn 2022-2024, khoảng 1,3 triệu người trưởng thành tại Úc đang sống chung với bệnh lý tim mạch hoặc đột quỵ. Các yếu tố nguy cơ liên quan đến chế độ ăn uống đóng góp đến 32% vào gánh nặng tim mạch [1,2]. Vì vậy, bên cạnh việc duy trì vận động và kiểm soát các yếu tố nguy cơ, xây dựng chế độ ăn lành mạnh là một trong những giải pháp quan trọng để chăm sóc trái tim.

1. Chế độ ăn tốt cho sức khỏe tim mạch?

Không có một loại thực phẩm nào có thể bảo vệ sức khỏe tim mạch một cách toàn diện. Thay vào đó, nên duy trì chế độ ăn cân bằng với rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, nguồn protein nạc, các loại hạt và thực phẩm giàu chất béo không bão hòa [3].

Cá hồi, cá thu, cá mòi và các loại cá béo khác là nguồn cung cấp axit béo không bão hòa Omega-3 tự nhiên dồi dào dưới dạng EPA và DHA. Người trưởng thành được khuyến nghị nên ăn cá từ 2-3 lần mỗi tuần, bao gồm các loại cá béo để hỗ trợ sức khỏe tim mạch [3].

2. Vì sao Omega-3 quan trọng với tim mạch?

Omega-3 là nhóm axit béo không bão hòa thiết yếu mà cơ thể cần được cung cấp từ thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung [4].

Ba dạng Omega-3 phổ biến bao gồm:

  • EPA (Eicosapentaenoic Acid)
  • DHA (Docosahexaenoic Acid)
  • ALA (Alpha-Linolenic Acid)

Trong đó, EPA và DHA được tìm thấy chủ yếu trong cá biển và dầu cá, đồng thời là hai dạng Omega-3 được nghiên cứu nhiều nhất đối với sức khỏe tim mạch [4].

Người trưởng thành được khuyến nghị bổ sung 250-500mg EPA và DHA mỗi ngày để hỗ trợ sức khỏe tim mạch [3].

3. Omega-3 hỗ trợ cho sức khỏe tim mạch như thế nào?

3.1 Hỗ trợ duy trì mức mỡ máu khỏe mạnh

EPA và DHA tham gia vào quá trình chuyển hóa lipid tại gan và hỗ trợ duy trì nồng độ triglyceride trong máu khỏe mạnh. Phân tích gộp trên bệnh nhân mắc bệnh mạch vành cho thấy việc bổ sung Omega-3 có liên quan đến giảm đáng kể nồng độ triglyceride và cholesterol toàn phần so với nhóm đối chứng [5].

3.2 Hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm

Tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp được xem là một trong những yếu tố liên quan đến quá trình xơ vữa động mạch. EPA và DHA có hoạt tính kháng viêm mạnh và là tiền chất của nhóm phân tử tham gia điều hòa và hỗ trợ quá trình giải quyết tình trạng viêm (specialized pro-resolving mediatord-SPMs) trong cơ thể như [6,7].

Nhờ cơ chế này, Omega-3 ngày càng được quan tâm trong các chiến lược dinh dưỡng hỗ trợ sức khỏe tim mạch lâu dài [6].

3.3 Hỗ trợ chức năng mạch máu

Lớp nội mạc bên trong thành mạch đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa lưu lượng máu và duy trì hoạt động bình thường của hệ tuần hoàn. Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp các thử nghiệm phân nhóm ngẫu nhiên có đối chứng cho thấy việc bổ sung Omega-3 có liên quan đến sự cải thiện chức năng nội mô mạch máu, được đánh giá thông qua chỉ số giãn mạch qua trung gian dòng chảy (FMD) [8].

3.4 Hỗ trợ duy trì nhịp tim ổn định

Các nghiên cứu cho thấy EPA và DHA có thể ảnh hưởng đến hoạt động điện học của tế bào cơ tim và chức năng thần kinh tự chủ, từ đó góp  phần hỗ trợ duy trì hoạt động bình thường của tim [6,9].

Mặc dù lĩnh vực này vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu, đây là một trong những cơ chế tiềm năng giải thích vai trò của Omega-3 đối với sức khỏe tim mạch

4. Khi chế độ ăn chưa cung cấp đủ Omega-3

Mặc dù cá béo là nguồn Omega-3 lý tưởng, không phải ai cũng duy trì được thói quen ăn cá từ 2-3 lần mỗi tuần. Đối với những người ít ăn cá hoặc không thường xuyên sử dụng hải sản, sản phẩm bổ sung Omega-3 từ dầu cá có thể là lựa chọn thuận tiện để hỗ trợ duy trì lượng EPA và DHA ổn định mỗi ngày [3,4].

5. Những tiêu chí quan trọng khi lựa chọn sản phẩm Omega-3

5.1 Hàm lượng EPA và DHA thực tế

Khi lựa chọn sản phẩm Omega-3, điều quan trọng không phải là tổng lượng dầu cá mà lượng EPA và DHA thực tế được cung cấp. Một sản phẩm ghi chứa 1.000 mg dầu cá không đồng nghĩa cung cấp 1.000 mg Omega-3. Vì vậy, người dùng nên kiểm tra trực tiếp hàm lượng EPA và DHA trên nhãn để đánh giá, giá trị dinh dưỡng của sản phẩm [4].

5.2 Hàm lượng Omega-3 cô đặc

Các sản phẩm có hàm lượng EPA và DHA cao giúp người dùng đạt được lượng bổ sung mong muốn với số lượng viên ít hơn mỗi ngày, từ đó tăng tính thuận tiện và khả năng tuân thủ sử dụng lâu dài [4].

5.3 Độ tinh khiết và an toàn

Nguồn cá tự nhiên có thể tích lũy các chất ô nhiễm môi trường như thủy ngân, dioxin hoặc PCB. Do đó, nên ưu tiên các sản phẩm được kiểm nghiệm nghiêm ngặt về kim loại nặng như chì, thủy ngân, arsen, tạp chất hữu cơ và vô cơ, vi sinh vật, chất gây ô nhiễm môi trường và mức độ oxy hóa của dầu cá. Đây là những tiêu chí quan trọng phản ánh chất lượng và độ tinh khiết của sản phẩm Omega-3 [10,11].

5.4 Nguồn nguyên liệu và tiêu chuẩn sản xuất

Những sản phẩm có nguồn nguyên liệu rõ ràng, quy trình sản xuất được kiểm soát và đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng nghiêm ngặt sẽ giúp người tiêu dùng an tâm hơn khi sử dụng lâu dài [10,11].

6. Blackmores Omega Double High Strength Fish Oil [11,12]

  • Blackmores Omega Double High Strength Fish Oil cung cấp 600 mg Omega-3 trong mỗi viên, với 100% Omega-3 dạng triglycerid đến từ EPA và DHA gồm 360 mg EPA và 240 mg DHA.
  • Omega-3 dạng triglycerid giúp tối ưu hiệu quả hấp thu
  • Sản phẩm sử dụng nguồn Omega-3 tự nhiên chất lượng cao được chiết xuất từ cá nhỏ (cá trích, cá mòi) trong 24 giờ sau đánh bắt 
  • Sản phẩm được kiểm nghiệm nghiêm ngặt về kim loại nặng như chì, thủy ngân, arsen; các tạp chất hữu cơ và vô cơ, vi sinh vật, chất gây ô nhiễm môi trường, và chất độc như dioxin và PCB (polychlorinated biphenyls) đạt tiêu chuẩn lưu hành của TGA - Úc 
  • Sản phẩm không mùi tanh khi sử dụng

Kết luận

  • Omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, là một trong những dưỡng chất được nghiên cứu nhiều nhất đối với sức khỏe tim mạch. Các axit béo này tham gia vào nhiều cơ chế sinh học quan trọng như hỗ trợ chuyển hóa lipid máu, điều hòa phản ứng viêm, hỗ trợ chức năng mạch máu và duy trì hoạt động bình thường của tim [5–9].
  • Trong trường hợp chế độ ăn chưa đáp ứng nhu cầu 250-500 mg EPA và DHA mỗi ngày theo khuyến nghị, nên cân nhắc sử dụng sản phẩm bổ sung chất lượng cao.
  • Khi lựa chọn, cần quan tâm đến hàm lượng EPA và DHA thực tế trên nhãn sản phẩm, mức độ cô đặc, độ tinh khiết, nguồn nguyên liệu và các tiêu chuẩn kiểm nghiệm chất lượng [3,4,10,11].
  • Blackmores Omega Double High Strength Fish Oil cung cấp 600 mg Omega-3 trong mỗi viên gồm 360 mg EPA và 240 mg DHA, với Omega-3 dạng triglycerid giúp tối ưu hiệu quả hấp thu. Sản phẩm sử dụng nguồn Omega-3 tự nhiên chất lượng cao được chiết xuất từ cá nhỏ (cá trích, cá mòi) trong vòng 24 giờ sau đánh bắt, không có mùi tanh khi sử dụng.
  • Blackmores Omega Double High Strength Fish Oil được kiểm nghiệm nghiêm ngặt về chì, thủy ngân, arsenic; các tạp chất hữu cơ và vô cơ, vi sinh vật, chất gây ô nhiễm môi trường, và chất độc như dioxin và PCB đạt tiêu chuẩn lưu hành của TGA - ÚC

Luôn đọc kỹ nhãn sản phẩm và sử dụng theo hướng dẫn.

Lưu ý: Bài viết này chỉ cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích chẩn đoán, điều trị, chữa khỏi hoặc phòng ngừa bất kỳ bệnh lý nào. Những thông tin được trình bày không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn. Nếu bạn có bất kỳ vấn đề nào về sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được đánh giá và tư vấn phù hợp tới tình trạng cá nhân. Sản phẩm bổ sung không nên được sử dụng để thay thế một chế độ ăn uống cân bằng. 

Tài liệu tham khảo

    1. Australian Institute of Health and Welfare. Heart, stroke and vascular disease: Australian facts - All heart, stroke and vascular disease. Canberra: AIHW; 2024.
    2. Australian Institute of Health and Welfare. Burden of cardiovascular disease. Canberra: AIHW; 2024.
    3. National Heart Foundation of Australia. Omega‑3, Omega‑6 and Heart Health. Melbourne: Heart Foundation; 2024.
    4. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Omega‑3 Fatty Acids Fact Sheet for Health Professionals. Bethesda (MD): NIH; 2025.
    5. Zhang Y, et al. Effects of omega‑3 fatty acids supplementation on lipid profiles in patients with coronary heart disease: a dose-response meta-analysis. Food Sci Nutr. 2025.
    6. Alnafisah R, et al. The role of omega‑3 fatty acids in cardiovascular disease prevention and treatment. Curr Atheroscler Rep. 2025;27:29.
    7. Calder PC. Omega‑3 fatty acids and inflammatory processes: from molecules to man. Nutrients. 2021;13(2):406.
    8. Abdelhamid AS, et al. Omega‑3 fatty acids and endothelial function: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Eur J Clin Invest. 2024.
    9. Mozaffarian D, Wu JHY. Omega‑3 fatty acids and cardiovascular disease. J Am Coll Cardiol. 2011;58(20):2047‑67.
    10. Global Organization for EPA and DHA Omega‑3s (GOED). Voluntary Monograph for Omega‑3 Ingredients and Products. Salt Lake City: GOED.
    11. Therapeutic Goods Administration (TGA). Australian Regulatory Guidelines for Complementary Medicines. Canberra: Australian Government.
    12. Blackmores. Omega Double High Strength Fish Oil Product Information. Blackmores Australia.