1. Khi "ăn đủ" chưa chắc đã "đủ chất"
Trong nhiều gia đình Việt, trẻ em ngày này được chăm sóc tốt hơn về bữa ăn so với trước: đủ bữa, đa dạng món ăn.
Tuy nhiên, ăn đủ không đồng nghĩa với đủ vi chất dinh dưỡng.
Theo nhiều tài liệu khảo sát dinh dưỡng, tỷ lệ không nhỏ trẻ em Việt Nam vẫn đang đối mặt với khoảng trống dinh dưỡng - là sự thiếu một hoặc nhiều vi chất quan trọng cho quá trình tăng trưởng và phát triển, dù chưa có dấu hiệu suy dinh dưỡng.
Khoảng trống này âm thầm ảnh hưởng đến thể chất, trí não, miễn dịch và tình trạng sức khỏe chung của trẻ.
2. Khoảng trống dinh dưỡng của trẻ em Việt Nam nằm ở đâu?
Dù trẻ đủ lượng, nguy cơ thiếu vi chất vẫn cao vì xuất khẩu phần ăn cân đối. Tại Việt Nam, nhiều báo cáo và phân tích đã tìm thấy tỷ lệ lớn ở trẻ em ở độ tuổi 5-10 thiếu các chất quan trọng như sắt, sắt, viatmin D, vitamin A...
55% trẻ thiếu kẽm, 22,1% trẻ thiếu sắt
Một nghiên cứu tại phòng khám dinh dưỡng, bệnh viện Nhi trung ương ở trẻ 5-10 tuổi cho thấy 55% trẻ thiếu kẽm, 22,1% trẻ thiếu sắt.
Kẽm được xem là “Khoáng chất thiết yếu” của hệ miễn dịch, liên quan trực tiếp đến hoạt động tế bào T và hàng rào niêm mạc.[1][2] Theo WHO & UNICEF, thiếu kẽm làm tăng nguy cơ: tiêu ứng, nhiễm trùng hô hấp cấp ở trẻ nhỏ.
Sắt cần thiết cho sự tăng sinh và chức năng của tế bào miễn dịch, tham gia cơ chế tiêu diệt vi sinh vật và điều hòa đáp ứng viêm; thiếu sắt làm suy giảm chuyển dịch và tăng cường lan truyền cơ sở dữ liệu.
Tỷ lệ lớn trẻ thiếu các loại vi chất: Canxi, Vitamin D, Vitamin A, Vitamin C,...
SEANUTS II - nghiên cứu đa quốc gia thực hiện tại Đông Nam Á - cũng báo cáo tỷ lệ cao trẻ em Việt Nam từ 0.5 - 12 tuổi với cường vi chất đáng chú ý: 81% trẻ hấp khuyến về canxi và 95% không khuyến khích về vitamin D - hai dưỡng chất không quan trọng cho tăng trưởng mà còn liên quan đến điều hòa miễn dịch.
Ngoài ra, nhiều loại chất khác cũng thiếu phổ biến:
- 56% không đạt được vitamin A
- 66% không đạt được vitamin C.
Nhóm thiếu ánh cao thường rơi vào sâu tuổi 7 - 12 tuổi - giai đoạn trẻ đi học, vận động nhiều và tiếp xúc môi trường đông người, tạo nhu cầu dinh dưỡng tăng mạnh.
3. Nguyên nhân phổ biến tạo nên khoảng trống dinh dưỡng ở trẻ
3.1 Sản phẩm không đủ chất
Khẩu phần ăn điển hình của trẻ em Việt Nam thường thiên về tinh bột và thiếu đa dạng thực phẩm giàu chất lượng cao và vi chất, dẫn tới dư năng lượng nhưng thiếu vi chất trong bữa ăn mỗi ngày - thực trạng chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu vi chất của trẻ em theo khảo sát.
3.2 Suy giảm khả năng hấp thụ hoặc sử dụng vi chất
Nhiều trẻ em rối loạn tiêu hóa nhẹ nhàng, tận hưởng và hệ vi sinh đường lòng chưa cân bằng, tạo khả năng hấp thụ chất dưỡng chất hiệu quả.
Tình trạng này làm giảm khả năng trẻ tận dụng tối đa các chất dinh dưỡng - một yếu tố và chốt để phát triển toàn diện.
4. Hệ thống của khoảng trống dinh dưỡng nếu không được nhận diện sớm
Khoảng trống dinh dưỡng không luôn được biểu hiện rõ ràng ngay lập tức, nhưng có thể dẫn đến:
4.1 Hệ thống miễn dịch suy giảm
Khi thiếu vi chất kéo dài, trẻ dễ gặp: Ốm rao liên tục, bệnh dai cơn, tăng nguy cơ biến chứng do sức đề kháng thân mật.
4.2 Suy giảm năng lượng và tổng năng lượng
Thiếu vi chất có thể tạo trẻ: Giảm năng lượng, giảm cường minh thần kinh, suy giảm năng lượng tổng thể (có thể không hiển thị rõ ràng trên lâm sàng)
Đây là lý do nhiều phụ huynh cảm thấy con "Không quá bệnh nặng" nhưng lúc nào cũng có thể xem.
4.3 Ảnh hưởng học tập - phát triển lâu dài
- Kết quả học tập tăng dần
- Năng suất làm việc thấp hơn (về lâu dài)
- Tăng nguy cơ mắc các bệnh và tình trạng sức khỏe khác
5. Giải pháp lấp đầy khoảng trống dinh dưỡng ở trẻ
5.1 Xây dựng mật khẩu phần ăn cân đối - không đủ no [ nguồn]
Không cần ép trẻ ăn thật nhiều mà cần đúng và đa dạng.
Gợi ý:
- Đủ 4 nhóm chất : Tinh phấn - chất béo - vitamin & khoáng chất
- 2 - 3 bữa/tuần: cá biển/hải sản (kẽm, D)
- 1 - 2 bữa/tuần: gan, lòng đỏ trứng (vitamin A)
- Tăng cường rau xanh, trái cây đa dạng màu sắc (Vitamin C)
- Thêm hạt (E), rau xanh (A/C/E)
5.2 Ưu tiên thực phẩm tăng cường vi chất
Nếu bữa ăn thường ngày khó đáp ứng đủ nhu cầu các loại vi chất dinh dưỡng, có thể cân nhắc sử dụng sản phẩm bổ sung sung sung sung sung đa vi chất cho trẻ em để hỗ trợ bồi dưỡng "Khoảng trống dinh dưỡng" một cách cân bằng mỗi ngày.
Blackmores Superkid Multi Chewable - thành viên bột đa vi chất cho trẻ
Blackmores Superkid Multi Chewable là dòng vitamin tổng hợp dạng gái dành cho trẻ 2 -12 tuổi, cung cấp tổ hợp vitamin và khoáng chất thiết yếu cho sự phát triển của trẻ, bao gồm 5 dưỡng chất A, C, D, E kẽm quan trọng cho hệ miễn phí. Hàm lượng vi chất phù hợp, hỗ trợ hệ thống phát triển cân bằng dịch vụ, tránh quá tải.
Điểm cộng lớn của sản phẩm là dạng viên 1 viên/ngày tiện lợi sử dụng mỗi ngày, hương dâu - vani tự nhiên giúp trẻ em dễ sử dụng, đặc biệt là sản phẩm không chứa đường tăng đến 99,5%, vị ngọt đến từ các thành phần có nguồn gốc tự nhiên và chứa xytilol thân thiện với trẻ.
Sản phẩm không chứa màu hoặc hương liệu nhân tạo, an toàn cho trẻ khi sử dụng.
Lưu ý: Sản phẩm đa vi chất nên được xem như giải pháp hỗ trợ bổ sung, không thay thế bữa ăn
Ai nên cân nhắc bổ sung Blackmores Superkid Multi Chewable?
Phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn Blackmores Superkid Multi Chewable cho trẻ trong nhiều trường hợp:
- Trẻ ăn kén, không đa dạng các loại thực phẩm, ít rau/trái cây, ít hải sản
- Trẻ hay khám phá, dễ mệt mỏi khi học
- Phụ huynh muốn bổ sung vi chất như một bước phòng thiếu hung hồn cho trẻ (khi khẩu phần chưa tối ưu), đặc biệt ở độ tuổi 5 -12 là giai đoạn trẻ bước vào giai đoạn bắt đầu học tập và rèn luyện các kỹ năng mới.
6. Câu hỏi thường gặp - Câu hỏi thường gặp
6.1 Trẻ 2 - 12 tuổi hay rao vặt thiếu chất gì?
Thường liên kết với khung, Sắt, Vitamin D, Vitamin A, đôi khi thiếu vitamin C/E do nhập ít thành phần rau, trái cây và hải sản.
6.2 Thiếu ảnh miễn phí như thế nào?
Thiếu sơn làm suy giảm chức năng tế bào miễn dịch, tăng nguy cơ tiêu và nhiễm trùng hô hấp.
6.3 Có nên bổ sung đa vi chất cho trẻ không?
Có thể cân nhắc trong trường hợp trẻ kén ăn/chiết ăn, khẩu phần thiếu đa dạng. Tuy nhiên, nên chọn sản phẩm phù hợp và bổ sung riêng biệt.
Tài liệu tham khảo
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5748737/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18716167/
- https://www.unicef.org/vietnam/press-releases/who-and-unicef-call-vietnamese-authorities-enforce-food-fortification-regulations
- https://cdn.who.int/media/docs/default-source/2021-dha-docs/ida_assessment_prevention_control.pdf
- https://tapchinghiencuuyhoc.vn/index.php/tcncyh/article/view/2787
- https://www.frieslandcampinainstitute.com/uploads/sites/19/2024/06/FC-Institute-SEANUTS-II-results-Vietnam.pdf ?
- https://www.who.int/health-topics/micronutrients#tab=tab_1
- Phòng tư vấn dinh dưỡng vi chất: Hướng dẫn về các phương pháp dựa trên thực phẩm - Cẩm nang dành cho các nhà hoạch định chính sách và lập kế hoạch chương trình